DAURLAR

DAUR AİLESİNİN TARİHİ(1760 -1890)

DAUR HABLE

DAUR ailesinin orijini Çerkesya’nın Abdzax bölgesidir(Daur Hable)

Aile üyeleri hakkında ki tarihsel referanslar, bu adın köklü ve soylu bir aile adı olduğunu göstermektedir.

Daur’ların ataları şimdiki Adıgey Cumhuriyeti’nde bulunan Kurdzipş nehri ovasında yaşıyorlardı ve bu ailenin ilk atası olarak tespit edilebilen kişi 1760 yılında doğan Daur Tmesh‘di.

Onun oğulları bu adı tarihi Çerkesya’nın tüm bölgelerine taşıdılar, özellikle bu durum genel olarak Rus-Çerkes savaşları ile bağlantılı idi.Bu nedenledir ki, günümüzde Daurlar ve Daur adı başta Karaçay-Çerkes cumhuriyeti olmak üzere,Adıgey,Kabardey-Balkar,Abhazya ve Kuzey Osetya gibi birçok yerde yaşamaktadır.(Diaspora ülkeleride buna dahil)

Daur ailesinin yaşadığı köyler/yerleşkeler: Link!

Shovgenovskiy Daurları

Daurların kendi bölgeleri dışında Çerkesya’da yaşadıkları köylerden bazıları sırasıyla şunlardı: Ali-Berdukovsk, Baralki, Novokhumarinsk, Ersakon, Kubina.Bu yerleşkelerde ki Daurlar, soy ağacının Hezhbij kolunu temsil ediyorlar.O ki, şuan Adıgey Cumhuriyeti’n de Shovgenovskiy olarak anılan tarihi Daur Hable köyünden 8-9 yaşlarında iken kaçırılmış ve Khahanduko‘nun köyünde büyütülmüştü(şimdiki adı ile Ali-Berdukovski köyü).Onun Abdzax bölgesindeki Daurlar ile olan bağlantısı tam olarak belli olmasa da, bu bağlantının kaynakları şuan için çok eski ve çok fazla nesille ilişkili olduğundan bunu kanıtlamak veya dillendirmek maalesef pek mümkün görünmüyor.

KASEYHABLELİ DAURLAR

Tarihi Çerkesya’nın Kasey Hable köyü(en büyük Daur topluluğunun yaşadığı köy olarak geçer) olarak anılan topraklar şimdilerde Karaçay-Çherkes,Khabez rayonu içerisindedir ve burada yerleşik olan Daurların mevcudiyeti, Çerkeslerin Ruslara karşı Kabardalı Pşı İsmail Kasayev liderliğinde sürdürdükleri askeri harekatlardan biri ile bağlantılıdır.Daur Tmesh’in büyük oğlu, genç ve cesur Daur Heshmaxuo bu harekatlarda yer almıştı ve gösterdiği askeri başarılar ve kahramanlıkları Kasey Pşısı’nın dikkatini çekmiş ve soyluluğu ile birlikte Kasey Hable’de kalması kendisine teklif edilmişti.Bu olayın 1821-1835 yılları arasında(Kasey köyü kurulmadan önce) gerçekleşmiş olabileceği düşünülüyor.

Sonraları askeri harekatların artışı ile beraber, Hashmaxuo (Kasey-Hable)- K’uizh – İmam Şamil‘in Naibi Muhammed Emin‘in çağrısına cevap verdi ve 1849 yılında Laba bölgesine geri döndü.

KASEYLİ DAURLAR-1890

Tmesh’in ikinci oğlu Alim-giray Batı Çerkesya’da(Adıgey) aile ocağında kalan ve orada ölen tek oğludur.( Onun oğullarından biri olan Daur Huseyn 1850′li yıllarda Osmanlı topraklarına sürgün edilenler arasındaydı.Huseyn-Osmanlı topraklarında doğan oğlu Ğuçeşaw(Kocsav) ile birlikte Türkiye’de yaşayan Yalova doğumlu Daurlarının atasıdır.Özellikle Hatay Reyhanlı’da ve Ankara’da da Daurların yaşadığı bilinmektedir. )

Tmesh’in Üçüncü oğlu Fıtse Kabarda bölgesine yerleşti. Günümüzde onun devamı olan Daur Ailesinin Kabarda kolu büyük oranda Babikuej ve Sermak’ da yaşamaktadır.

Tmesh’in en küçük oğlu Osman ise Osetya bölgesinde aile adını yaşattı.Bir Oset kızla evlendi.Ancak pek uzun zaman geçmeden bir kavga/savaş sırasında vefat etti.Bu olay sonrası karısı çocuklarını da alarak Osetya’ya geri döndü.Bugün bir Oset aile adı olarak anılan Daur ismi – Oset dilinde kabul gördüğü şekli ile “Da’urov-Dâurov” olarak telaffuz edilerek varlığını devam ettirmektedir.

Abhazya’da Daur adının varlığı ise Hashhmaxuo’nun büyük oğlu Matai ile alakalıdır.Matai, İsmail Kasayev’in oğlu Kanamat ile aralarında ki sürekli devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle Abhazya bölgesine iltica etmek zorunda kalmıştı.Bu şekilde Abhazya’da da Daur ailesinden yeni bir nesil dünyaya gelmiş oldu.(1890-1900 yılları arası)

KAYNAK: M.A.DAUROV “Khabez. Aile Ansiklopedisi “, 2004

ÜNLÜ DAURLAR

Aslan DAUR:

Ünlü Besteci,Kompozitör

 Uluslararası Çerkes Birliği(ICA) marşının ve 1983 yılı “Çerkesler” Senfonisinin bestecisi

Karaçay-Cherkess’de kendi adıyla kurulan  Sanat ve Kültür Koleji bulunmaktadır.

Boris DAUR:

 Tıp bilim alanında Profesör ve İ.M.Seçenova Üniversitesi Pulmonoloji Bölümü Yöneticisi

Nisan 2011′de Rusya’da bulunan T.C Büyükelçisi ile Türkiye’de ki Çerkeslerin demokratik taleplerine          devlet desteği verilmesinin önemi üzerine görüşlerini bildiren heyet içindeydi.

 

  Ramazan DAUROV:

Rusya Doğu Araştırmaları Enstitüsü Kıdemli Üyesi-Profesör, Romancı,Yazar

 

 

  Mardas DAUR:

  Çerkes Sanatçı/Şarkıcı

 

 

 

 

  Huseyn DAUR:

  Adıgey Tv Belgesel-Program Yapımcısı,Yönetmen

 

 

 

  Nazir DAUR:

  Karaçay-Cerkess Cumhuriyeti Başbakan Vekili

 

 

 

 

  Dzagafar Ahmed DAUR:

  Gazeteci,yazar.1995 Ulusal Yarışmalarda En iyi gazetecilik ödülü.”Cherkess Xeku” gazetesi kıdemli yazarı.II.Dünya  Savaşı Kahramanlarından

Kitapları: Cesaretin Değeri (Çerkesce) , Üvey Anne, İki milletin Oğlu ,Rhode Daurova v.s….

Resim: Karden Muhammed Arşivi

ABDZAX BÖLGESİ HAKKINDA

Tarihi Çerkesya’nın nüfus yönünden en kalabalık bölgelerinden birisi idi.Nüfuslarının 300 bini aşkın olduğu kaynaklarda geçmektedir(1740′lı yıllarda -Şapsığya 350 bin,Natukhay 250 bin, Kabarda 420 bin kadardı.)

Geniş toprakları vardı.Sınırları: Güneyde Kafkas Dağları, Doğuda Şhaguaşe ırmağı, Batıda Afıps nehriydi.Halkın büyük bir çoğunluğu Kurzıps, Pşış, Şhaguaşe, Psıkups vadilerinde yaşıyordu. 1830′da yüzölçümü 7150 km. kareydi.

Rivayete göre bu bölgenin Adıgeleri, Tube vadisindeki toprakları aralarında paylaşanların torunları oluyor. Tube’de toprak paylaşımına katılmış olan ailelerin Abdzax bölgesinin gerçek sahipleri oldukları kabul ediliyor.Fakat, Tube vadisindeki toprakları aralarında paylaşmış olan ailelerin adları değişik şekillerde naklediliyor.

Bunlardan biri şöyle: Tsey,K’ube,Aşnec,Daur,Yedıc,Beşıko, Ğunçeko,L’ışe ve Yebremler.

Abdzaxyalıların prensleri (pşı) yoktu. Fakat, baron/soyluları(worq), şövalyeleri, özgür çiftçileri vardı.Worq olarak lanse edilen aileler şunlardı: Beşhok,Jançat,Yınemok,Ançok,Daur ve Yedich.Eşitlik ve adalet en önemli ilkeleriydi.Bu bölge ve halkı büyük oranda Rus-Kafkas savaşlarında yok oldu. Kalanların bir kısmı Osmanlı İmparatorluğuna sürüldü.

Bugün Adıgey Cumhuriyeti’nde yaşayan Abdzax bölgesinden Adıgelerin nüfusu çok az. Hakurınehabledekiler bir yana, diğerleri beşer altışar hane olarak Adıge köylerinde yaşıyorlar. 1863-64 yıllarında Hımışk’ey’den çıkarılarak Mıyekuape’ye getirilen 38 bin kişi General Yevdokimov’ın emriyle Bjeduğ köylerine dağıtılmışlardı.Bundan dolayı Tevçoj, Tehutamıkuaye, Şevcen ve Koşhable reyonlarında bugün Yeul’e,Ğış,Tığuj,Tsey,Brant, Hatko vs. aile adlarına çokça rastlanmaktadır.

(1) Hakurınehable-Adigey’de kalmış olan tek Abdzax köyü, Şevgen rayonu merkezi.

(2) 1978 yılında Zekosnig Dergisinde ki araştırma yazısına göre bu aileye mensup kişi sayısı Çerkesya genelinde 537 kişidir.