DÜNYA,OLİMPİYAT,ÜLKE ŞAMPİYONU ÇERKES SPORCULAR


Avrupa,Dünya,Olimpiyat ve Ülke Şampiyonlarımız

(KAYNAK  : circassian.narod.ru ve kişisel arşivimden – ÇEVİRİ    : Soner DAUR)

ADI ÇOK FAZLA BİLİNMEYEN AMA NÜFUSLARINA ORANLA DÜNYA’DA ÇEŞİTLİ SPOR DALLARINDA ONLARCA ŞAMPİYON ÇIKARMIŞ,SÖZ SAHİBİ OLMUŞ TEK MİLLET

Bunlar Çerkes(Adiga) milleti için dünyayı baştan başa saran, her millete nasip olmayan büyük başarılardır.Dünyada çok sayıda millet var, ama Dünya Olimpiyatını yönetebilecek bir tek atlete sahip değiller.

1800-1999

1829-Kilar Kashirov : Avrupa’nın en yüksek dağı Elbruz’a ilk tırmanan dağcı-Adıge(amatör dağcı) – 1824(29)

1935-Mahmud Atalay(Nağue) : Güreş, Avrupa Şampiyonu

1939-Mustafa Nakov  :Ağırlık kaldırma-Sovyet Şampiyonası Bronz madalya

1946-Yaşar Dogu(Ghucke-Vubıh): Güreş, Avrupa Şampiyonu

1947-Yaşar Dogu(Ghucke-Vubıh): Güreş, Avrupa Şampiyonu

1948-Yaşar Dogu(Ghucke-Vubıh): Güreş, Olimpiyat Şampiyonu

1946-Gazenfer Bilge(Anne Adıge): Güreş, Avrupa şampiyonu

1948-Gazenfer Bilge(Anne Adıge): Güreş, Olimpiyat Şampiyonu 

1949-Tefik Uçel(Bidanıko): Serbest Stil Güreş, Avrupa Şampiyonu

1951-Tefik Uçel(Bidanıko): Serbest Stil Güreş-Dünya Şampiyonu

1951-Yaşar Dogu(Ghucke-Vubıh): Güreş, Dünya Şampiyonu

1952-Tefik Uçel(Bidanıko): Serbest Stil Güreş-Olimpiyatlarda Bronz Madalya

1954-Harun Sencan: Konya Yılanyusuf – Bisiklet,Akdeniz oyunlarında 3.lük,3 kez Türkiye Şampiyonu,1 km pist yarışında 1.cilik (hala rekoru kırılamadı.)

1956-Tefik Uçel(Bidanıko): Serbest Stil Güreş, Avrupa Şampiyonu

1957-Tefik Uçel(Bidanıko): Serbest Stil Güreş, Avrupa Şampiyonu

1956-Hamid Kaplan(Kiki): Güreş, Olimpiyat Şampiyonu, Dünya Kupası Sahibi

1957-Hamid Kaplan(Kiki): Güreş, Dünya Şampiyonu

1968-Mahmud Atalay(Nağue) : Güreş, Olimpiyat Şampiyonu

1970-Boris Şhukov: Bisiklet, Dünya Şampiyonu

1972-Boris Şhukov: Bisiklet, Olimpiyat Şampiyonu

1972-Muharbi Kirgin: Ağırlık Kaldırma,1972 Avrupa ve Dünya Şampiyonu,1972 Olimpiyat Şampiyonu

1973-Muharbi Kirgin: Ağırlık Kaldırma,1973 Avrupa ve Dünya Şampiyonu

Yusuf Khazhaliev: Bisiklet-Dünya Şampiyonu Boris Şhukov’un antrenörü

1974-Gumer Kostokov : Judo, Avrupa Şampiyonu

1974-Arambi Emizh: Judo, Avrupa Şampiyonu

1974-75-Arambi Hapay : Sambo, Dünya Şampiyonu

1976-Vladimir Nevzorov : Judo, Olimpiyat Şampiyonu

1980-Elena Akhamin: VolleyBall, Olimpiyat Şampiyonu

Zambot Pşukov : Jokey-“Dünya Klasında Jokey” Ünvanı sahibi

Muharbi Kunizhev : Jokey, 2 kez SSCB Şampiyonu

Yakub Koblev : Judo-Sambo, Dünyaca Ünlü antrenör

Tamara Kalyagina: Basketbol

Vladimir Maksimov: El topu

1983-Khazret Tletseri: Judo, Avrupa Şampiyonu

1986-Coşkun Yavuz- Kayseri(Jamırzey) : Taekwondo,1986 Türkiye Şampiyonu,1987 Türkiye II.si,1987 Akdeniz Kupası’nda 3.

1993-94-95-96-97 Murat Hasanov: Sambo, Avrupa Şampiyonu

1994-Murat Hasanov: Sambo, Dünya Şampiyonu

1995-Murat Hasanov: Sambo, Dünya Kupası sahibi

2000-2010

2003-Shatbiy Alhanov: Sambo, Dünya Şampiyonu

2003-Murat Hasanov: Sambo, Dünya Şampiyonu

2004-Murat Zhanov: Kickbox, Dünya Şampiyonu

Asian Gubashiev: Karate-Do, Dünya Şampiyonu

2007-Aidamir Djimov(17 yaş)- Ağırlık Kaldırma Dünya Şampiyonu,Dünya Rekoru

2007-Gazenfer Bilge(Anne Adıge): TBMM Üstün Hizmet Ödülü

2008-Aslanbek Huştov : Güreş, Olimpiyat Şampiyonu- FILA tarafından “Altın Güreşçi” ünvanı sahibi

2009-Aslanbek Huştov : Güreş, Avrupa Şampiyonu

2009-Makho Bilal : Güreş, 3 kez Dünya Şampiyonu

2009-Anzor Kardanov: Kuralsız güreş, Dünya Kupası Sahibi

2009- Alim Gadanov: Judo, Dünya Şampiyonu

2010-Yuri Khuazhev :Ağırlık kaldırma, Dünya Şampiyonu

2011-2012

2011-DjaMirzé Alexander(8 yaş): Taekwondo- Dünya Şampiyonu

2012-Arsen Pşimaho: Judo, Avrupa şampiyonu

2012-Beslan Mudranov: Judo, Avrupa Şampiyonu

2012- Makho Bilal : Güreş, Olimpiyat – Bronz Madalya

2012- Zaur Bedanokov : Judo, İşitme engelliler 81 kilo Dünya Şampiyonu

Diğer Sambo-Güreş Avrupa-Dünya Şampiyonları

Arambi Khapay,Vladimir Dutov,Vladimir Gurin,Gumer Kostokov,Sagid Meretukov,Murat Khasanov,Muhamed Kunizhev,Skhatbii Alkhaov,Alexander Konovalov

NOT: Eksikler mevcuttur.Anlayışınıza teşekkür ederim.

2013-2014

2013-Dana Haidar Touran(Jordan): Taekwondo Bayanlar Dünya İkincisi

2013-Alifrenko Aleksandr: Atıcılık takımı içerisinde Avrupa Şampiyonasında ikincilik. Rusya kupası sahibi, Dünya Yaz Üniverisadları birincisi.

2013-Vorden Anzavur. Rusya Judo Şampiyonu.

2013-Bidanıko Zavur.  Duyma özürlüler olimpiyadında Judo dalında birinci. Rusya Judo şampiyonu.

2013-Borse Astemır Dünya ve Rusya King-Boks şampiyonu

2013-Yevtuşenko Aleksandr Avrupa ikincisi bisikletçi. İki defa üst üste Rusya birincisi.

2013-Ponomarenko Valeri Atıcılık dalında Avrupa üçüncüsü. Takım halinde üç defa Avrupa altın madalyası sahibi

2013-Staşu Mamır Rusya Bisiklet ikincisisi, Rusya genelinde yapılan müsabakalarda çeşitli derecelere sahip.

2013-Skipine Anastasya Dövüş sanatında Avrupa ikincisi, Dünya üçüncüsü. Tekvandoda Dünya müsabakalarında takımla birlikte üçüncülük madalyası sahibi.

2013-Şevetsıku Rustam Rusya Judo şampiyonu

2013-Şevotsıku Aydemir Judo dalındaRusya üçüncüsü

2013-Tuapseli Güreş Şampiyonları için TIKLAYIN

2013-Boçkov Rodion Halter dalında Dünya ve Rusya gençler şampiyonu

2013-Visengeriyev Musa  Kick-Boks’ta Rusya ve Avrupa gençler şampiyonu

2013-Dehu Azemat Judo’da Rusya üçüncüsü

2013-Kulikovske Aleksandr Bisiklet sporunda üç defa Rusya birincisi

2013-Musayev Sahib Kick-Boksta Rusya ve Avrupa gençler şampiyonu

2013-Serebyanskaya İrina Atıcılıkta iki defa rusya iknicisi bir defa üçüncüsü

2013-Tkaçenko Yelen Judoda Rusya Kupası sahibi

2013-Avrupa ve Rusya kupasında üçüncü

2013-Çetıj Nurbıy Sambada Rusya üçüncüsü

2013-Haj Şamil Kick-Boksta Rusya ve Avrupa şampiyonu

2014- Azamat MURZAKAN - Avrupa Kickbox Şampiyonu, altın madalya

2014- Mohamed BESLANEY- Avrupa Kickbox Şampiyonu, altın madalya

2014- Dzedu Anwar – Kabardey-Balkar adına Rusya Uluslararası Güreş Şampiyonasında altın madalya- Takım olarak 1 altın, 3 bronz madalya

2014- Hakurine Hazret- Avrupa Judo Şampiyonu

2014- Aslanbek Pchihachev- Halter Avrupa Şampiyonu, Dünya rekortmeni

2014- Shalyaho Kaplan - Halter Avrupa Şampiyonası ikincisi 143kg- serbest 140 kg

 

KISA TARİHÇE

SPOR.

Çerkes(Adige) dilinde bu kelimenin direk bir karşılığı olmamasına rağmen, Adiga kültüründe çok önemli bir yere sahiptir.Bunun yanında Nart Eposunda da yansımaları vardır. Her yıl Nartlar atletik oyunlar, nişancılık, güreş ve at yarışları için toplanırlardı.

Eski Adigelerde en popüler yarışlar,oyunlar at üstünde/atlı oyunlardı.

Shurylas ( At üstünde ayakta) , Shygazha ( At yarışı) , Shygadzhagu (Sürüş) , Shykafa ( At dansı) gibi oyunları sayabiliriz. İki tip Adiga güreşi vardı: biri bel, diğeri kol/bilek güreşi.

Adigalarda atçılık etik değerler, ulusal sistem ve Atlı savaşçıların  tanrısı Dzekhota ile birlikte kendine özgü bağımsız bir müessese olarak gelişti.Soylu çocukları eğitmenleri birinci sınıf zorlu eğitimlerden geçiriyorlardı.Kusursuz bir şövalye binicisi olmak için zorunlu testlerden geçmek zorundaydılar.Mesela, yanlarına aldıkları güvenilir birkaç kişilik atlı grubu ile uzak yolculuklara çıkıyorlardı.(Meşhur Kral Arthur efsanesinde olduğu gibi ).Birbirinden zor,ağır şartlara tahammül etmelerinde onlara tek yardımcı Dzekhota idi.

Askeri eğitimler arasında da spor büyük bir öneme sahipti.Çerkeslerin fiziksel eğitim sistemi ve yatkınlıkları Çerkes Memluklar döneminde de kendini göstermişti.Adiga orijinli sultanlar,komutanlar ve savaşçılar sadece politik zekaları ve cesaretleri ile değil  güçlü yapıları, metanetli,becerikli ve azimli oluşları ile de fark yaratmışlardı.Memlukların çoğunlukla dönemine göre ateşli silahlardan arınmış askeri hünerleri düşmanları için erişilmez düzeydeydi. Dönemin en iyi binicileri,okçuları,güreşçilerinin adları Çerkes Memluk kroniklerinde geçiyordu.Çok güçlü bir adam olan Çerkes Sultan Muamed Shaikh Karmoko bir eşi daha olmayan üst düzey bir Furusiya savaşçısıydı ve favori silahı mızraktı.Daha sonraları Adiga sporu,sistemi Osmanlı askeri eğitimlerinde de kayda değer bir etkiye sahipti ve Adigalar bu ülkeye başka alanlarda da olduğu gibi ünlü sporcular kazandıran bir millet olarak kendilerinden söz ettirdiler.

Çerkesler dağcılığı bir spor olarak görmediler, zaten eski dönemlerden buyana bu onların yaşamlarının bir parçasıydı.Dolayısıyla, hiçbir teçhizat ve özel eğitimi olmaksızın Dünya’nın en yüksek dağı olan Elbruz’a(5642 mt) tırmanan ilk kişi Baksanlı bir Kabardeyli olan Kilar Kashirov olmuştu.Tarih 10 Temmuz 1829, saat 11’di.

Ekim Devrimi ile birlikte farklı bir spor anlayışı ortaya çıktı.Zaten geleneksel spor bu insanların folklorik kültürünün bir parçasıydı.Modern spor ise resmi organizasyonlar ile zorla oluşturulan ve profesyonel hale getirilen bir bölgesel temsiliyet sporuydu.20.yy.’ın sonlarına doğru mükemmel sporcular yetişti ve onlar arasında en parlak geçmişe sahip olan , 30 yılını spora adamış bir Adiga Mustafa Nakov idi.İkinci Dünya savaşından sonra, ilerde Olimpiyat Şampiyon Boris Şukov’u eğitecek olan Yusuf Khazhaliev’de çok yetenekli bir bisikletçiydi.

Biniciler arasında en başarılı olanlardan biri Zambot Pşukov du.

Moskova,Prag,Budapeşte,Berlin,Sofya,Londra ve Paris’te birçok prestijli ödüller kazandı.Uluslararası At yetiştiriciliği Kongresi (Horse Breeding International Congress) onu biniciler için en yüksek unvan olan Dünya Klasında Jokey “World Class Jokey” unvanı ile ödüllendirdi.Zambot Pşukov 53 yaşına kadar bir çok şampiyonluklar yaşadı.Bu aynı zamanda bir rekordur.Muharbi Kunizhev ise ödüller almaya 15 yaşında başladı ve eski SSCB’nin iki kez şampiyonluk kazanmış Adiga sporcusuydu.1967’den 1982’ye kadar da milli takımın antrenörlüğünü yapmıştı.

Fakat, Sovyet döneminde Adiga sporunda en kendinden söz ettiren ünlü antrenör Yakub Koblev’in kurduğu Maykop Judo-Sambo Okulu idi.Koblev’in okulunun şampiyonluk serisi 1974 yılında başladı.Madrid’te ki Avrupa Şampiyonasında Gumer Kostokov and Arambi Emizh şampiyon oldular.Ulan-Bator’da ki Dünya Şampiyonasında da Arambi Hapay ilk Adiga Dünya Şampiyonu oldu ve Koblev’in okulu tüm Dünyaca tanınmaya başladı.Adiga diasporasından Olimpiyat Şampiyonları Gazenfer Bilge,Yaşar Dogu, Hamid Kaplan, Mahmud Atalay ve diğer Çerkes kökenli güreşçiler Türkiye Cumhuriyeti’nin gururu ve ulusal kahramanları oldular.Maykoplu Dünya Şampiyonu Arambi Hapay ayrıca, 5 kez Avrupa Şampiyonu-2 kez Dünya Şampiyonu ve Dünya Kupası sahibi Murat Khasanov’u eğiten kişiydi.Gurur verici unvanlar ile ödüllendirilmiş ve tüm Avrupa,Dünya rekorlarını kırma şansına sahip olmuştu.

Dünyanın en güçlü adamı Yuri Khuazhev Maykop’ta yaşıyor.271,5 kg kaldırdığında ağırlık kaldırmada Dünya Şampiyonu olmuştu. Psygansu Kabardey köyünden 22 yaşındaki Murat Zhanov’da Kickbox’ta kendi klasmanında en yüksek unvanların tümünü kazandı.Rusya Karate-Do Federasyonu Başkanı Yuri Orlov Asian Gubashiev‘e Dünya Şampiyonu unvanını takdim etti..Sırası gelmişken, Rusya’da hiç kimse önceden böle bir başarıya imza atamamıştı.

Bunlar Adiga milleti için dünyayı baştan başa saran, her millete nasip olmayan büyük başarılardır.Dünyada çok sayıda millet var, ama Dünya Olimpiyatını yönetebilecek bir tek atlete sahip değiller.

Herbir Şampiyonumuz (14 spor dalında 51 kişi) sayısız övgüye layık eşsiz şahsiyetlerdir.Bu onların aklı,kuvveti,sabırları,kazanma azimleri,soylulukları sayesinde sadece zafer için soluk almaları gibidir.Ve onların her birinde gördüğümüz en önemli fark atalarından miras Adiga milletinin genetik potansiyelidir.Her millet gelişmek,kendinden söz ettirmek için büyük yazarlara,bilim adamlarına,artistlere,aktörlere,bestekarlara,mimarlara olduğu kadar büyük sporculara da  ihtiyaç duyar.Bu konularda eksiklik o milleti kusurlu yapar.

(İSİMLERİ GÖRMEK İÇİN RESMİN ÜZERİNE GELİN)

About these ads

Posted on 05/08/2011, in SON YAZILAR and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink. 4 Comments.

  1. Yukarıdaki cerkez şampiyonlara ilaveten,Türkiye’de 1960 lı yıllarda defalarca okculluk şampiyonu olan cerkez kökenli Kemal Erer ‘in ,ayrıca uluslararası okculuk yarışmalarındada başarı ve madalyaları bulunmaktadır.Ailesi 1864 yılında ,Şase’den , Manyas’a gelen Wubıh kavminin Cacba(micacba) ailesi mensubudur.Micacba.Manyas

  2. Eklemediğimiz daha çok kişi var.Bilgiler için Saolun!

    • 1954 ve 1956. senelerde balkan gures sopuyonunu olan. Hamit kaplanla. orta sikiletlerde gurescimiz merzifonlu tavsandagköyunden . Besney . Hidayet Dogan . Hamid kaplanin iyi bir guresci arkadasi idi.

  3. adige ziya

    Elinize sağlık güzel bir çalişma plmuş.Ama bir ricam olacam sporcuların resimlerinin altına kim olduklarını yazarsanız çok sevinirim

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: